Czym jest prokura
Prokura jest pełnomocnictwem udzielonym przez przedsiębiorcę podlegającego obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, obejmującym umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Prokura może być więc udzielona do reprezentowania spółki jawnej, spółki partnerskiej, spółki komandytowej, spółki komandytowo - akcyjnej oraz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej. Prokury nie można ograniczyć ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawowymi przepisami prawa polskiego regulującymi tą instytucję są przepisy kodeksu cywilnego - artykuły od 109(1) do 109(9) kodeksu cywilnego.
Forma udzielenia prokury
Prokura powinna być pod rygorem nieważności udzielona na piśmie. W stosunku do prokury nie stosuje się przepisu art. 99 § 1 k.c. (wymogu aby pełnomocnictwo zostało udzielone w takiej samej formie jaka jest wymagana przez przepisy prawa do zawarcia danej umowy). Do ustanowienia prokury wymagana jest: w spółkach osobowych (spółka jawna, partnerska, komandytowa, komandytowo-akcyjna) - zgoda wszystkich wspólników posiadających prawo prowadzenia spraw spółki, w spółkach kapitałowych (spółka z o.o., spółka akcyjna) - zgody wszystkich członków zarządu spółki. Poszczególny umowy oraz statuty spółek kapitałowych mogą przewidywać konieczność uzyskania określonych w nich zgód organów tych spółek na ustanowienie przez Zarząd prokury (np. zgoda Rady Nadzorczej spółki).
Kto może być prokurentem
Prokurentem może być osoba fizyczna mająca pełną zdolność do czynności prawnych.
Zakres umocowania prokurenta
Prokurent umocowany jest do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Nie można ograniczyć prokury ze skutkiem wobec osób trzecich, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy kodeksu cywilnego wskazują jednak, iż do zbycia przedsiębiorstwa, do dokonania czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz do zbywania i obciążania nieruchomości sama prokura nie jest wystarczająca i konieczne jest uzyskanie przez prokurenta do dokonania takiej czynności pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Kierowane do przedsiębiorcy oświadczenia lub doręczenia pism mogą być dokonywane wobec jednej z osób, którym udzielono prokury łącznie Prokura nie może być przeniesiona. Prokurent może ustanowić pełnomocnika do poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności.
Rodzaje prokury
Prokura może być udzielona kilku osobom łącznie (prokura łączna) lub oddzielnie (samoistna) oraz jako ograniczona do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa (prokura oddziałowa).
Wygaśnięcie prokury
Prokura może być w każdym czasie odwołana. Odwołać prokurę może: w spółkach osobowych - każdy ze wspólników posiadających prawo prowadzenia spraw spółki, w spółkach kapitałowych - każdy z członków zarządu spółki. Prokura wygasa wskutek: wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru, a także ogłoszenia upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia przedsiębiorcy, śmierci prokurenta. Śmierć przedsiębiorcy ani utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury.
Konieczność zgłoszenia prokury do rejestru
Udzielenie i wygaśnięcie prokury przedsiębiorca powinien zgłosić do rejestru przedsiębiorców. Zgłoszenie o udzieleniu prokury powinno określać jej rodzaj, a w przypadku prokury łącznej także sposób jej wykonywania. Do zgłoszenia prokurenta do Krajowego Rejestry Przedsiębiorców konieczne jest dołączenie poświadczonego przez notariusza lub złożonego zgodnie z przepisami przez sądem rejestrowym wzoru podpisu (prokurent składa własnoręczny podpis zgodnie ze znajdującym się w aktach rejestrowych wzorem podpisu, wraz z dopiskiem wskazującym na prokurę, chyba że z treści dokumentu wynika, że działa jako prokurent).
